BYKOM-STOP w „Gazecie Wyborczej”

 

Pami?tam, ?e chwali?em Gazet? Wyborcz? za ca?kiem niez?e podej?cie do sprawy. Spotkanie z redaktorem uwa?am za ca?kiem mi?e. Ale za tego „Krzysztofa”, to maj? u mnie przekichane do ko?ca tysi?clecia. Przysz?ego…

Dla zainteresowanych: przepisana tre?? artyku?u z trjmiejskiego dodatku Gazety Wyborczej pt.”Śledź te strony”, z dnia 20.01.2006

Krzysztof Tomasz Topa t?pi „byki” w Internecie

Krzysztof Tomasz Topa nie by? w szkole asem z j?zyka polskiego – nigdy nie mia? oceny wy?szej ni? czwrka, co si? wi?c sta?o, ?e teraz rozpocz?? kampani?, maj?c? na celu przestrzeganie ortografii w internecie? Zobaczy? s?owo „papierz”.

Uwa?aj, kiedy wpisujesz co? do internetu. Mo?e si? zdarzy?, ?e na forum znajdziesz swoj? wypowiedź z… podkre?lonymi na czerwono b??dami. To jeden z efektw akcji „Bykom – stop!”.

Od rogatywki do wzi?cia bykw za rogi

Dzi? Topa jest studentem gdy?skiej Akademii Morskiej, wybra? specjalizacj? biznes elektroniczny, ma wi?c na co dzie? do czynienia z internetem. Jego zainteresowanie tym, co dzieje si? w sieci, zacz??o si? ju? zreszt? d?ugo przed studiami – komputery fascynowa?y go od dawna. Wcze?niej by? nawet cz?onkiem bardzo nietypowej dru?yny harcerskiej – Harcerskiego Klubu Techniki. Jego cz?onkowie, w przeciwie?stwie do wi?kszo?ci skautw, od podchodw i le?nych biwakw du?o bardziej lubili siedzenie przed monitorem.

– Mieli?my w harcwce kilka komputerw pod??czonych do sieci i sp?dzali?my tam mnstwo czasu – opowiada Topa. – Dzi? nie dzia?am ju? czynnie w tej dru?ynie, ale prowadz? w internecie serwis harcerski.

To wtedy, w harcerstwie, Topa zacz?? zwraca? uwag? na to, jak ma?e znaczenie ma w polskim internecie ortografia. Serwisy internetowe daj? mo?liwo?? zamieszczania wypowiedzi u?ytkownikw. Przyjmowa?y one r?ne formy: tzw. Postw, czyli wpisw na forach, krtkich wypowiedzi na czatach czy d?u?szych tekstw na blogach. Ł?czy?o je jedno – kompletne lekcewa?enie zasad ortografii.

– Autorami du?ej cz??ci tych wpisw by?y dzieci – opowiada Topa. – Nie mog?em zrozumie?, jak mo?na pisa? z takimi b??dami. Prbowa?em jako? z tym walczy?, t?umaczy?, pisa? do tych dzieciakw – na pocz?tku to by?a tylko spontaniczna, niezorganizowana dzia?alno??.

Prze?omem okaza?a si? wiosna ubieg?ego roku, czas, kiedy g?wnym tematem dla wielu Polakw by?a ?mier? Papie?a. Kiedy Topa zauwa?y?, jak cz?sto w internetowych wpisach pojawia si? niepoprawny zapis „papierz”, nie wytrzyma?. Postanowi? co? z tym zrobi?.

Zacz??o si? od za?o?enia strony „Bykom – stop!”, ktrej g?wnym celem by?o zwrcenie uwagi na problem pisowni i ortografii w internecie.

Byki du?e, ma?e, zabawne i z?o?liwe

Po ponad p? roku dzia?alno?ci strony i pilnego ?ledzenia j?zykowej poprawno?ci w internecie Topa jest prawdziwym ekspertem w tej kwestii. Wyr?nia kilka najwa?niejszych typw b??dw ortograficznych. Pierwszy to co?, co nauczycielom j?zyka polskiego jest znane od lat, bo pojawia si? nie tylko w internecie, ale tak?e podczas tradycyjnego pisania na papierze – to zwyk?e b?edy ortograficzne, wynikaj?ce z nieznajomo?ci zasad ortografii.

To cz?sto zupe?nie zwyczajne, u?ywane na co dzie? s?owa: „ktry”, „mg?”, „ka?dy” – opowiada Topa. – Bardzo mnie dziwi, ?e ludzie robi? w nich b??dy, przecie? spotykaj? si? z nimi na ka?dym kroku. Jeszcze bardziej zaskakuj?ce s? dla mnie nagminne b??dy, pope?niane przez u?ytkownikw serwisw harcerskich, ktrzy nie wiedz?, jak pisze si? tak wa?ne dla nich s?owa, jak: „harcerz”, „druh” czy „dru?yna”.

Drugi rodzaj b??dw to te, ktre zwi?zane s? z internetem i specyfik? sieciowych sposobw komunikacji mi?dzy ludźmi. Wpisy s? cz?sto po?pieszne, chaotyczne, a przez to bardzo podatne na r?nego rodzaju uproszczenia, prowadz?ce cz?sto do b??dw.

– U?ytkownicy internetu cz?sto stosuj? r?ne skrty, czasem bardzo zaskakuj?ce i kompletnie niepoprawne – opowiada Topa. – Wyraźnie widoczne s? tak?e dziwne mody i maniery, np. u?ywanie na przemian, w zupe?nie przypadkowy sposb, du?ych i ma?ych liter albo zast?powanie polskich znakw zestawieniami liter zapo?yczonych z j?zyka angielskiego – np. pisanie „sh” zamiast „sz” albo „oo” zamiast „”. To bardzo charakterystyczne dla j?zyka blogw. Innym powszechnym w internecie zjawiskiem s? b??dy interpunkcyjne, albo wr?cz – ca?kowite odrzucenie interpunkcji. Topa opowiada, ?e w swojej kolekcji najwi?kszych internetowych b??dw ma d?ugie, kilkuzdaniowe wypowiedzi z blogw, w ktrych nie ma ani jednej kropki czy przecinka – mo?liwo?? ich zrozumienia wydaje si? nik?a.

Jeszcze innym powszechnie spotykanym b??dem, ktry doprowadza Top? do pasji, jest u?ywanie podwjnych znakw zapytania albo wykrzyknikw na ko?cu zdania. Powodem jest cz?ste u?ywanie programw komunikacyjnych, takich jak np. s?ynne Gadu-Gadu. Wpisanie podwjnego znaku w oknie tej aplikacji powoduje, ?e automatycznie zamienia si? on w male?k?, zabawn? animacj?. Ten zwyczaj przenis? si? tak?e w inne miejsca internetu, a wpisywanie podwjnych znakw staje si? nagminne.

Jeszcze jedna drobna sprawa, ktra zwraca uwag? Topy, to tzw. Emotikony, czyli popularne „buźki”, sk?adaj?ce si? ze znakw przestankowych symbole emocji, towarzysz?cych wpisywanym na czacie, czy w komunikatorze zdaniom: u?miechu, smutku, zdenerwowania czy niesmaku. O ile w internecie mo?e nie ra?? i sta?y si? w zasadzie wa?nym elementem specyficznego j?zyka sieci komputerowej, zdarza si? jednak, ?e przenosz? si? do realnego ?wiata.

– Dostawa?em maile od nauczycieli – opowiada Topa – ktrzy narzekali, ?e coraz cz??ciej „buźki” zaczynaj? pojawia? si? w zwyk?ych, „papierowych” wypracowaniach ich uczniw.

Czerwona p?achta i ostra pika

Topa nie poprzestaje jednak tylko i wy??cznie na wytykaniu b??dw i zwracaniu uwagi na braki w ortografii. Prowadzona przez niego akcja ma na celu walk? z nimi – przede wszystkim poprzez propagowanie r?nych sposobw dbania o internetow? ortografi?.

– W samym internecie dost?pnych jest mnstwo narz?dzi – opowiada Topa. – Wbudowane s? one tak?e w wiele powszechnie u?ywanych programw. Chodzi mi przede wszystkim o modu?y sprawdzaj?ce pisowni?. S? one w tej chwili w zasadzie standardowym wyposa?eniem wszystkich wa?niejszych i popularniejszych edytorw tekstw, np. Worda czy Open Office. Wystarczy przed wpuszczeniem tekstu do internetu sprawdzi? pisowni? w jednym z tych programw – to trwa ledwie kilka sekund. Do wielu powszechnie u?ywanych programw mo?na do??czy? specjalne modu?y, tzw. wtyczki, ktre sprawdzaj? poprawno?? pisowni.

Wi?kszo?? for internetowych bazuje na programach, ktre oferuj? mo?liwo?? sprawdzania tekstw przez administratorw i moderatorw tych serwisw. Mo?na je, zdaniem Topy, znakomicie wykorzysta? jako narz?dzia sprawdzaj?ce pisowni?. Na prowadzonych przez siebie forach, inicjator akcji „Bykom – stop!” stosuje a ich pomoc? nieco inn? metod?.

– Wyrazy z b??dami zaznaczane s? na czerwono, jak w szkolnym dyktandzie sprawdzonym przez nauczyciela – opowiada Topa. – Niech autorom postw, ktre s? czerwone prawie w ca?o?ci, a takich nie brakuje, b?dzie wstyd. Ka?dy z u?ytkownikw ma mo?liwo?? edytowania wpisanych wcze?niej postw, jest wi?c szansa, ?eby poprawi? wyrazy z b??dami. Mam nadziej?, ?e dzi?ki temu u?ytkownicy forum ucz? si? w?a?ciwej pisowni.

Topa proponuje internautom cz?stsze zagl?danie do s?ownikw ortograficznych. Co prawda wie, ?e zmuszenie m?odego cz?owieka do wzi?cia ksi??ki do r?ki mo?e by? troch? trudne, ale przecie? wiele wirtualnych s?ownikw oferuje sam internet.

– Polecam chocia?by stron? PWN-u – mwi Topa. – Tam mo?na skorzysta? ze znakomitych internetowych s?ownikw. Dzi?ki nim mo?na sprawdzi? pisowni?, ale tak?e znaczenie wyrazw. Cz?sto zdarza mi si? tak?e wykorzystywa? do podobnych celw popularne wyszukiwarki, np. Google. Kiedy mam w?tpliwo??, jak pisa? dany wyraz, wpisuj? obie wersje pisowni i sprawdzam, ktra z nich cz??ciej si? pojawia.

Porady dla tych, ktrzy chc? poprawnie pisa? w internecie, znaleź? mo?na na stronie akcji „Bykom – stop!”. Stale aktualizowany dzia? informacji zawiera ca?y szereg porad, wskazwek i zalece? dla u?ytkownikw internetu. Topa ma wra?enie, ?e to wci?? za ma?o. Ma plany, ?eby rozbudowa? stron?, umie?ci? na niej dok?adne opisy programw i wtyczek s?u??cych do sprawdzania pisowni, a tak?e artyku?y po?wi?cone ortografii i interpunkcji w internecie. Jest w?a?nie na etapie rozmw z autorami tego typu opracowa?, liczy na to, ?e uzyska ich zgod? na publikacj? tekstw na swojej stronie.

Jak na razie, jego akcja spotka?a si? z zainteresowaniem przede wszystkim ze strony samych u?ytkownikw internetu. Na wielu stronach zaczynaj? si? pojawia? deklaracje dbania o ortografi? zamieszczonych tam tekstw, towarzysz? im cz?sto tzw. Linki do strony akcji „Bykom – stop!”. Wzmianki o akcji pojawi?y si? tak?e na ?amach popularniejszych polskich portali internetowych: Wirtualnej Polski i Onetu, napisa?o o niej najwa?niejsze pismo z bran?y komputerowej „Chip”.

Dostaj? sporo mailw na temat akcji – opowiada Topa. – Wi?kszo?? autorw popiera tego typu dzia?ania. Cz?sto pisz? nauczyciele, dziel?cy si? problemami zwi?zanymi z nauk? ortografii. Ciekawe by?y te? maile od pracownikw korekty z trjmiejskich gazet – zwracali mi uwag? na b??dy, ktre pojawi?y si? na stronie akcji. Dzi?ki temu uda?o mi si? je szybko usun??. Nie my?la?em o tym, ?eby zainteresowa? akcj? instytucje zajmuj?ce si? edukacj?: szko?y czy kuratoria, ale mo?e to dobry pomys?.

Adres strony internetowej akcji „Bykom – stop!”: www.bykom-stop.avx.pl.

Autor: Przemys?aw Gulda. Gazeta Wyborcza, 20.01.2006

Wpis opublikowany 22 stycznia 2006
Tagi: , , , , , ,
Kategorie: wszystkie

Zobacz również:

Komentarze do wpisu "BYKOM-STOP w „Gazecie Wyborczej”"

  1. gratulacje krzysiek!

    :) , niedziela, 22 Sty 2006 #

  2. No no, tylko dlaczego wszedzie pisza „Topa powiedzial”, „Topa opowiada”, „Topa….”.

    Juz mogli by napisac Krzysztof, Krzysiek czy cos w ten desen :)

    Cezar , niedziela, 22 Sty 2006 #

  3. Cezar – to takie nasze polskie przyzwyczajenie. W telewizji te? mwi?, ?e Kwa?niewski zrobi? to, a Wa??sa tamto – a nie, ?e Aleksander zrobi? to, a Lech to :D

    Łukasz „WiLQ” Wi?cek , niedziela, 22 Sty 2006 #

  4. Nie no spoko, moze sie zle wyrazilem. Chodzilo mi o to, ze w roznych gazetach stosuja jakies synonimy np. pan „Krzysztof”, student AM, Tomasz aka „Krzysztof” :) Topa, Alpha itp.
    A nie caly czas tak samo. Poza tym prostu wydaje mi sie to troche monotonne :P

    Cezar , niedziela, 22 Sty 2006 #

  5. Proponuj? te? utworzy? nowe niezb?dne terminy do czatowania
    np na zako?czenie czatu piszmy Do czytania lub mo?e Doczytania ewentualnie „Do pisania ” mo?e lepiej DoPisania ( dopisania)

    ksywka, piątek, 12 Paź 2007 #

  6. Czy ta strona jeszcze w ogle jest uaktualniana?

    Jakub, niedziela, 15 Maj 2011 #

Najnowsze posty:


Najnowsze komentarze:

  • koko: Czesc wszystkim, a ja mam pytanie, mieszkam w uk i zalozylem pay pala,2 dni temu dokonalem tranzakcji i...
  • Meh: Witam, Patrz?c na recenzje w Amazon UK, ta nawigacja jest cieniutka. Jak jest z gubieniem sygna?u GPS? Bo na to...
  • janusz walecki: Kupi?em Router Netgear N600 WNDR3700v2 w celu wykonania domowej sieci Wi-fi. Obecnie korzystam z...
  • Andoru: Obecnie jak w??cz? gre online Nostale na tym netbooku to bardzo laguje mi j?, rwnie? flash player cz?sto si? za...
  • Andoru: Jestem posiadaczem tego netbooka. Bateria odstaj?ca mo?e i poprawia jako?? pisania, ale takie zamocowanie jej...
  • Robisz zakupy w internecie?
    Pomagaj ZA DARMO przy okazji
    4000 organizacji społecznych i ponad 900 sklepów